Geçti?imiz hafta içerisinde Twitter’da yazd???m uzun bir thread ile bir yeti?kin olarak ADHD (DEHB – Dikkat Eksikli?i ve Hiperaktivite Bozuklu?u) ile ya?aman?n ve buna kar?? önyarg? ve bilgisizli?in ne gibi zorluklar getirdi?ini anlatt?m. ?nsanlar?n gerçekten bu konuda daha fazla konu?maya, payla?maya ve deste?e ihtiyac? oldu?unu da görmemi sa?lad? bu tecrübe.
Bu konuda daha s?k yazmay? ve bir ?eyler yapmay? dü?ünüyorum ama bir yandan da yazd?klar?m?n yaln?zca Twitter’da kalmas?n? istemedi?im için ki?isel bloguma da bir kopyas?n? almak istedim. Tweetler bu linkte, buradaki versiyonu sadece okumay? kolayla?t?rmak için ufak düzeltiler yap?lm?? hâli.
Geçti?imiz günlerde yabanc? ADHD toplulu?unda tart???l?yordu ADHD konusunda bilgi edinmekten yard?m almaya kadar birçok sürecin neredeyse ADHD dü?man? oldu?u konusu. Çok ciddi bir sorun bu. https://t.co/n3Q8l7YnPA
Mesela:
ADHD konusunda, özellikle yeti?kin ADHD bir yalanm?? gibi davranma ve küçümseme dev bir sorun ve geç te?his ba?ta olmak üzere y???nla büyük s?k?nt?lar yaratabiliyor. Bir de böyle ?eylerle u?ra?mak her ?eyi daha da zorla?t?r?yor. Mesela ilaç kullan?m?: Bir kere devlet yeti?kin oldu?unuz için kar??lam?yor. Her ay cebinizden ödemeniz, her ay reçete alman?z, ard?ndan ilac?n oldu?u bir eczane bulman?z gerek çünkü baz? aptallar bu ilaçlar? “Limitless” hap? zannediyor. ADHD birisi için dü?ünmesi bile i?kence.
Zaten önyarg? çocuklukta te?hisi zorla?t?r?yor, yeti?kin olarak te?his ise ?srarc? olmazsan?z imkans?z. Ben durumu anlay?p da yeti?kin ADHD konusunda bilgi sahibi bir psikiyatrist aray?p bulmasayd?m hala anksiyete ilac?n?n dozunu artt?rmaktan ibaret bir tedavide s?k???p kal?rd?m.
Kendi ba??n?za bir ?eyler ö?renmeniz ve çözüm bulman?z da çok zor. Türkçe kaynak ve destek çok s?n?rl?, çevrenizden ise nas?l bir tepki gelece?ini bilememek payla?may? zorla?t?r?yor. Üzerine Emotional Sensitivity Dysphoria da eklenince içinize kapanman?z an meselesi.
En büyük dert ise ADHD nedir anlamayan ki?ilerin sözüm ona tavsiyeleri ve çözümleri.
“Odaklanman laz?m.” = Ciddi misin?
“Hepimizde biraz dikkat sorunu var zaten.” = Emin ol ayn? ?ey de?il.
“Dikkatini da??tan ?eyleri ortadan kald?r.” = Komple beynimi ald?rmam?z laz?m o zaman.
Tüm bunlar?n alt?nda birçok farkl? sebep var. En ba??nda tüm bunlara kar?? kökle?mi? olan önyarg? ve komplo teorileri geliyor. A?? kar??tlar?ndan önce ADHD’nin bir efsane ve komplo oldu?unu iddia edenler vard?. Onlar yüzünden bir sürü insan hayatlar?n? zorluk içinde geçiriyor.
Benim gibi ?ansl? ve çözüm konusunda inatç? de?ilseniz siz fark etmeden ADHD hayat?n?z? mahvedebilir. Te?his/tedavi edilmeyen ADHD ile ya?amak birçok di?er rahats?zl??a (depresyon vb) ve ciddi ba??ml?l?k sorunlar?na yol açabiliyor. Bu konular konu?ulmad?kça da durum kötüle?iyor.Ve bu konulardaki önyarg? ve di?er s?k?nt?lar aç?kça konu?maya da engel.
Ben yeni te?hisimi ald?m say?l?r (Mart 2020) ama ?u ana kadar herkese aç?k bir ?ekilde konu?maya korkuyordum çünkü insanlar?n bana bak???n? de?i?tirece?ini biliyorum. Bunlar? yazarken bile o korku içimde var. Ama bir anda patlad?m ve ?u anda kendimi tutam?yorum. Çünkü tüm bunlar?n yaratt??? s?k?nt?lar? ve ba?kalar?na etkilerini dü?ündükçe h?rs yap?p konu?mak istiyorum. Bir ?ekilde bu önyarg?y? k?rmak gerekiyor. Bir ?ekilde ADHD’nin anla??lmas?n? sa?lamam?z laz?m.
Bunlar yüzünden kendisini anlayamayan ve sürekli kendisini suçlayarak ya?ayan insanlar var. Anlasa bile yard?m istemeye korkanlar var. Konu?maya, payla?maya korkanlar var. Yard?m almak istedi?inde sürecin zorluklar? yüzünden pes edenler var. Öyle ya da böyle bunlar?n de?i?mesi laz?m. ADHD ne bir komplo ne de herkesin bazen ya?ad??? bir “dikkatsizlik”. ADHD ciddi bir nörolojik farkl?l?k ve bunu herkesin anlamas?, bunu ya?ayan insanlar?n korkup saklanmaya ihtiyaç duymadan ya?ayabilmesi laz?m.
ADHD te?hisi ald???mdan bu yana bir ?eyler yap?yorum ama kendimi saklamak zorunda kalmak en büyük derdimdi. Bir yandan insanlar?n durumu anlamas?n? isterken di?er yandan bunu küçümseme veya en ufak ?eyde bana kar?? kullanma ihtimalinden korkup saklad?m. Bugün kazara bitirdim bunu
Bundan sonras? ne olur bilmem ama en az?ndan bir ?ekilde bu konularda daha fazla konu?may? ve yazmay? istiyorum. Ne yapar?m bilmem ama bir ?eyler yapmak istiyorum di?er ADHD’lere yard?m edebilmek için.
Leave a Reply