In English Not Defteri | Notebook

Pens, Scissors, and The Systemic Discrimination by Design

One of the questions I think that isn’t asked enough is “who is missing?” If you’re not asking this question when you’re designing or building something, there’s a good chance your work will exclude some people —whether you want it or not. Of course this question works in many other places too, but I wanted to share three recent examples I’ve personally experienced that all revolve around tools. I think these small stories are the symptoms of something we should be dealing now.

Task Manager Hell

For years, I’ve tried maybe dozens of task and time management app and never managed to settle on one. Until 2020, I always blamed myself for that, and after March 2020, I blamed my ADHD. But for some time, I was thinking about why it’s happening, and Clive Thompson’s article made it all come together.

All these apps have strong opinions about how one should live and work. And it all comes from the personal experiences of the founders and designers and their experiences. They think they’ve found the perfect method for themselves to achieve “peak productivity” and decides to sell that to everyone as the magical solution. The problem: I don’t live like them, at all.

Since my life doesn’t look like theirs and my need for a task manager doesn’t come from my goal to achieve “peak productivity” none of them really works for me. I need a tool that will help me to minimize the negative effects of how my brain works, not one that’ll help me better adjust to the late capitalist work ethics. But since the people who make those apps doesn’t think about who will need these tools and why, their marketing pitches fall flat for me every time.

Left Handed Scissors and Ballpoint Pens

One thing that caused me a lot of headache since my childhood is being left-handed. I still remember the traumatic period during the sixth grade when the teacher who taught Religion class told doing anything with left hand is haram. (That event also made me read religious texts more closely, which turned me into an atheist.)

Although my parents never forced me to change hands, I never had any kind of help to better understand what being left-handed means or what kind of issues that might cause. For example, I kind of knew that some tools were designed mainly for right-handed people and doesn’t work well on the left, but no one told me what those are, or I’ve never really seen the left-handed versions of them.

That’s why a couple of weeks ago, I impulse bought left-handed scissors. For a long time, I always thought I’m not good at things like cutting because I just didn’t have the skills. But when that scissor arrived, it all changed. Forcing myself to use something that isn’t for me was the problem all along.

I had a similar revelation about pens, too. Until recently, most of the pens I’ve tried —especially the ballpoint ones— were always acting out. Never writing correctly, their tips not working, it had ink but wasn’t dispensing… I always thought I’ve wasted my money on a broken pen. Recently, I was only using Uniball Jetstream pens because those never caused any problems to me.

When I was reading about pens and notebooks (which is something I do regularly) I’ve come across a sentence about how Jetstream pens were a left-handed favorite. Then I decided to dig around to find the reason, and I did: it was about how the pen’s mechanism designed.

I’ve learned that most ballpoint pens has a mechanism and ink that favors right-handed people. When you’re writing with your right hand, you pull the pen and the ink flows smoothly. But left-handed people push the pen, and most ballpoint pens are not designed to work well with that. So, you get pens that are not disposing ink properly, got stuck or act like they’re out of ink. Since Jetstream had a different design, it didn’t have any issues with left-handed people and works as expected.

Who is Missing?

These are all small examples compared to systemic problems that results from the same short-sightedness. What we all see as systemic discrimination is most of the time comes from how those systems designed. When people who has the power to decide how things are going to work doesn’t bother asking “who is missing in this scenario”, we’re left with a system that excludes so many people. It doesn’t matter if it’s publishing, media, technology, architecture, city planning or policymaking; the result is always the same.

If you think what I’m saying is an overreach, just think about the parts of your daily life for a moment and how it could turn into a problem if you’re someone else. An example if you’re not sure where to start: does your city accessible for someone blind or on a wheelchair? Can they go anywhere they want just like everyone else?

We face with another problem when we decide to talk about these issues. People who has the power —or the privilege to live in a system that’s designed for people like them— tries to convince everyone these are not critical issues. They say there are more urgent problems that needs their time and attention and people should just “stop making it a big deal”. Since it’s not their problem, it’s not critical enough. This is how we end up normalizing all kinds of discrimination: sexism, homophobia, transphobia, ableism, racism, xenophobia, and the rest becomes the norms of the system because it’s not a big deal for the ideal peoples of the system.

(Also, this has a lot to do with the market logic that runs the world: taking only the people that has enough money/vote/influence seriously. But we’ll talk about it later.)

This problem is not that hard to solve, you just need to listen. People who are left out by design already does everything to make their voices heard, offer solutions to these problems, and make the available solutions more visible and accessible. All people need to do is start asking “who is missing”, start listening and including them in the process. I know this means some people will have to give up the power they have, but that’s precisely the point.

In English İnternet Notları | Notes From Internet Rethinking the Internet

Adventures in Building a Library Catalog

This entry is part 10 of 10 in the series Rethinking the Internet


Some time ago, I wrote about the problems with Goodreads and how StoryGraph can be a good alternative for many. This is something I’m really interested because most of what I do is about books and because of my ADHD brain, not being able to track the books I have causes quite unique problems such as having multiple copies of the same book, sometimes in different languages.

This is why one of my major quests in life is having a personal library catalog in which I can track what I have. But this is not an easy task.

Chapter One: Storygraph

Although Storygraph seemed like a good alternative with many promising options, there were many problems which made it really hard to use. The most important one was the issues with finding and adding Turkish books. Most of them were not available and some were only returning the results for English editions. Which is a huge problem because if I’m going to keep track of my books and my library, I have to make sure the correct editions are logged. 

Another important issue was the limits of its social aspect. There’s no way to know if someone I know is on the platform unless they tell you. There’s no easy way to find people, no way of communicating, etc. Since I was also trying it as a Goodreads alternative, this was an important issue for me. Because I really like seeing which books other people are reading and what they think about it. 

Missing the social side plus not being able to track books in Turkish simply made Storygraph a bad choice for me. I had to move on.

Chapter Two: LibraryThing

Then I tried to give LibraryThing a shot. It seems old school and not really sure how many people actively uses it, but it seemed like a better place to keep a library catalog because of the power tools such as scanning book barcodes with the iOS app. 

At first, LibraryThing was working just fine, until I’ve decided to start adding my library at home to have a catalog I can easily search. Although LibraryThing can search the university libraries in Turkey, most of the data was either incorrect or totally missing. Yes, it was finding most of the books, but occasionally the names were wrong, sometimes the authors. Some books had Turkish character issues in their names, some showed the translator as the main author, some had completely unrelated information.

This is why I’ve returned to using Goodreads for the online and social part of the book tracking adventure. But Goodreads also has issues about Turkish book data, even though much less than the other options. Those issues mainly caused by volunteer librarians on the platform, and although I’m one of them, I don’t have the time to track every issue and fix it.

This means I still need a solution for building my library catalog. That’s when I decided to give an old friend a chance.

Chapter Three: Calibre, The Old Reliable

For those who don’t know, Calibre is a digital library software that’s mainly used for organizing your e-book library. It also has so many power tools and plugins inside, which makes it a crazy powerful software. I’ve been using it to organize my e-books for years, but it never occurred to me that I can use it for more. Until now.

You can simply use Calibre as it is, and it’ll probably work just fine but if you want to make sure that it can find anything, you can go to add-ons and search for these extensions too:

List of Calibre plugins I've installed.
The list: Multiple Countries, DNB_DE, Goodreads, Wikidata, Find Duplicates.

After this, all you have to do is expand the Add Books menu and select “Add Books by ISBN”. This screen will open, and you can add as many ISBNs as you want and let Calibre do its thing. If you need an easy way to separate e-books from paper ones, you can simply add a tag like I did and all the books will have this tag automatically added.

Calibre menu screen for adding ISBNs for import.

Now I can keep track of my library in one place and easily add more books whenever I buy new ones. All I have to do, write the ISBNs on my phone and then paste them inside the Calibre. While other solutions had dozens of missing books or books with incorrect information, Calibre only had two missing ones: one of them published a couple of weeks ago and one published by a small publisher. All I had to do, copy and paste book info from the publisher websites, and it was done.


So, this is where I ended up:

Calibre will be the tool to keep track of our household library for everything, e-books and dead-tree ones. I wish I could find a way to simply turn that into a one-person book blog, but until I have enough time to give it a shot, it’s a dream project waiting in my notes. 

For a more public facing book tracking, I’ll keep using Goodreads. But I’m thinking about other alternatives too. Maybe creating a special category on my blog and write small posts every time I finish one. I’m not sure about it yet.

This experience taught me a lot about platforms, books, ISBNs and many other things. But one common thread I’ve been facing in many online tools is how Western —and sometimes simply US— centric those tools and projects were. I can easily use many tools as long as I keep everything limited with English and/or US-based. When you step outside English, you’re on your own. Nothing fully works and most of the time you have to figure out the problems you face by yourself because most of those were never occurred to the developers or not seemed urgent. 

We always talk about how internet is global and open for everyone in the world, as long as you live in English. And it will seem mostly true if you’re in the US, UK, or some other Western country (although the same problems may be faced by Europeans or people in the US who doesn’t speak English). But when you try to work with another language, even if you’re using a global standart like ISBN, things change quickly. 

If the global internet starts throwing bugs at your face when you’re trying to work with a global standart, think about what kind of problems people are facing regularly when it comes to more serious issues such as content moderation.

Ahmet Nerede | Where's Ahmet DEHB ile Yaşamak Duyurular | Announcements Not Defteri | Notebook Türkçe

DEHB Üzerine Sıkça Sorulmayan Sorular

This entry is part 2 of 2 in the series DEHB ile Yaşamak

Daha önce de yazdığım gibi, DEHB ile yaşamak veya bu konuda faydalanacak kaynak, konuşacak insan bulmak hiç de kolay bir iş değil. Zaten zor olan birçok şey, bu yalnız kalma hâli ve gizlenme zorunluluğu ile daha da çekilmez bir noktaya gelebiliyor. Bu yüzden Twitter’da ilk yazdıklarımdan bu yana aldığım olumlu tepkiler ve bu konudaki ihtiyacın seviyesi nedeniyle elime fırsat geçtikçe bir şeyler yapmak için çaba göstermeye karar verdim.

İlker Küçükparlak hocamın da desteği ve bir şeyler yapma isteği ile yukarıda gerçekleştirdiğimiz canlı yayın da bu fikirlerin ilk sonucu. İlker hocanın özellikle daha doğrudan tecrübeye ve bunun paylaşılmasının yaratacağı faydaya odaklanıyor olması, beni memnun eden ve katılmayı keyifle kabul etmeme sebep olan noktaların başında geliyor. Şu ana kadar gelen tepkilerden görebildiğim kadarıyla da yayın gerçekten amacına ulaşmış ve izleyenler için gerçekten faydalı olmuş. Dürüst olmam gerekirse, bu derece olumlu bir tepki beklemiyordum, devamının istenmesine ise şaşırdım. Ama aynı zamanda çok mutlu oldum.

Sohbetimizin tamamını YouTube üzerinden izlemek isterseniz yukarıdan ve bu linkten erişebilirsiniz. Yayın eş zamanlı olarak Instagram’da da yapıldı, eğer orayı tercih ederseniz onun linki de burada.

Bu noktadan sonra amacım bu konularda bir şeyler üretmeye olabildiğince devam etmek ve bu sayede DEHB ile yaşayanların birbirini bulmasına ve destek olmasına yardım eden bir aracı olabilmek. Çünkü yayın sonrasında gelen yorumlardan ve mesajlardan ben de birçok şey öğreniyorum. Bunları bir yerde toplamayı ve insanların bu içerikler ve kaynaklar aracılığıyla buluşmasını çok isterim.

Bu yüzden bu blog postunu (ve bundan sonra bu konuda yazacaklarımı) bunun için bir açık sohbet ortamı olarak görebilirsiniz. Yorumları DEHB ile ilgili aklınıza gelen her şeyi paylaşmak için kullanabilirsiniz. Bu sayede hem diğer DEHB’lilere destek olacak kaynakları bir yerde toplamış oluruz hem de ben sizlerden daha fazla şey öğrenebilirim. Eğer siz de bu konuda bir şeyler yapıyor veya üretiyorsanız onu da mutlaka paylaşın. İçiniz rahat olsun, herhangi bir trollüğe veya gereksiz saldırganlığa izin vermeyen katı bir moderasyon uygulayacağım.

Sitemde DEHB ile ilgili tüm içerikleri sağ taraftaki menüde de görebileceğiniz DEHB ile Yaşamak serisi altında topluyor olacağım. Eğer bu sayfayı yayınlandıktan uzun bir süre sonra keşfettiyseniz linke tıklayarak tüm arşivi görebilirsiniz.

Tekrardan gösterdiğiniz ilgi ve güzel yorumlarınız için teşekkürler. Gelen mesajlara ve yorumlara elimden geldiğince cevap yazmaya çalışacağım (burada, YouTube linkinde ve Twitterda) ama yetişemezsem de anlayışla karşılayacağınızı umuyorum. 😊

Not Defteri | Notebook Türkçe

ADHD/DEHB Önyargıları ile Mücadele Etmek

This entry is part 1 of 2 in the series DEHB ile Yaşamak

Geçtiğimiz hafta içerisinde Twitter’da yazdığım uzun bir thread ile bir yetişkin olarak ADHD (DEHB – Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) ile yaşamanın ve buna karşı önyargı ve bilgisizliğin ne gibi zorluklar getirdiğini anlattım. İnsanların gerçekten bu konuda daha fazla konuşmaya, paylaşmaya ve desteğe ihtiyacı olduğunu da görmemi sağladı bu tecrübe.

Bu konuda daha sık yazmayı ve bir şeyler yapmayı düşünüyorum ama bir yandan da yazdıklarımın yalnızca Twitter’da kalmasını istemediğim için kişisel bloguma da bir kopyasını almak istedim. Tweetler bu linkte, buradaki versiyonu sadece okumayı kolaylaştırmak için ufak düzeltiler yapılmış hâli.

Geçtiğimiz günlerde yabancı ADHD topluluğunda tartışılıyordu ADHD konusunda bilgi edinmekten yardım almaya kadar birçok sürecin neredeyse ADHD düşmanı olduğu konusu. Çok ciddi bir sorun bu.


ADHD konusunda, özellikle yetişkin ADHD bir yalanmış gibi davranma ve küçümseme dev bir sorun ve geç teşhis başta olmak üzere yığınla büyük sıkıntılar yaratabiliyor. Bir de böyle şeylerle uğraşmak her şeyi daha da zorlaştırıyor. Mesela ilaç kullanımı: Bir kere devlet yetişkin olduğunuz için karşılamıyor. Her ay cebinizden ödemeniz, her ay reçete almanız, ardından ilacın olduğu bir eczane bulmanız gerek çünkü bazı aptallar bu ilaçları “Limitless” hapı zannediyor. ADHD birisi için düşünmesi bile işkence.

Zaten önyargı çocuklukta teşhisi zorlaştırıyor, yetişkin olarak teşhis ise ısrarcı olmazsanız imkansız. Ben durumu anlayıp da yetişkin ADHD konusunda bilgi sahibi bir psikiyatrist arayıp bulmasaydım hala anksiyete ilacının dozunu arttırmaktan ibaret bir tedavide sıkışıp kalırdım.

Kendi başınıza bir şeyler öğrenmeniz ve çözüm bulmanız da çok zor. Türkçe kaynak ve destek çok sınırlı, çevrenizden ise nasıl bir tepki geleceğini bilememek paylaşmayı zorlaştırıyor. Üzerine Emotional Sensitivity Dysphoria da eklenince içinize kapanmanız an meselesi.

En büyük dert ise ADHD nedir anlamayan kişilerin sözüm ona tavsiyeleri ve çözümleri.

“Odaklanman lazım.” = Ciddi misin?
“Hepimizde biraz dikkat sorunu var zaten.” = Emin ol aynı şey değil.
“Dikkatini dağıtan şeyleri ortadan kaldır.” = Komple beynimi aldırmamız lazım o zaman.

Tüm bunların altında birçok farklı sebep var. En başında tüm bunlara karşı kökleşmiş olan önyargı ve komplo teorileri geliyor. Aşı karşıtlarından önce ADHD’nin bir efsane ve komplo olduğunu iddia edenler vardı. Onlar yüzünden bir sürü insan hayatlarını zorluk içinde geçiriyor.

Benim gibi şanslı ve çözüm konusunda inatçı değilseniz siz fark etmeden ADHD hayatınızı mahvedebilir. Teşhis/tedavi edilmeyen ADHD ile yaşamak birçok diğer rahatsızlığa (depresyon vb) ve ciddi bağımlılık sorunlarına yol açabiliyor. Bu konular konuşulmadıkça da durum kötüleşiyor.Ve bu konulardaki önyargı ve diğer sıkıntılar açıkça konuşmaya da engel.

Ben yeni teşhisimi aldım sayılır (Mart 2020) ama şu ana kadar herkese açık bir şekilde konuşmaya korkuyordum çünkü insanların bana bakışını değiştireceğini biliyorum. Bunları yazarken bile o korku içimde var. Ama bir anda patladım ve şu anda kendimi tutamıyorum. Çünkü tüm bunların yarattığı sıkıntıları ve başkalarına etkilerini düşündükçe hırs yapıp konuşmak istiyorum. Bir şekilde bu önyargıyı kırmak gerekiyor. Bir şekilde ADHD’nin anlaşılmasını sağlamamız lazım.

Bunlar yüzünden kendisini anlayamayan ve sürekli kendisini suçlayarak yaşayan insanlar var. Anlasa bile yardım istemeye korkanlar var. Konuşmaya, paylaşmaya korkanlar var. Yardım almak istediğinde sürecin zorlukları yüzünden pes edenler var. Öyle ya da böyle bunların değişmesi lazım. ADHD ne bir komplo ne de herkesin bazen yaşadığı bir “dikkatsizlik”. ADHD ciddi bir nörolojik farklılık ve bunu herkesin anlaması, bunu yaşayan insanların korkup saklanmaya ihtiyaç duymadan yaşayabilmesi lazım.

ADHD teşhisi aldığımdan bu yana bir şeyler yapıyorum ama kendimi saklamak zorunda kalmak en büyük derdimdi. Bir yandan insanların durumu anlamasını isterken diğer yandan bunu küçümseme veya en ufak şeyde bana karşı kullanma ihtimalinden korkup sakladım. Bugün kazara bitirdim bunu

Bundan sonrası ne olur bilmem ama en azından bir şekilde bu konularda daha fazla konuşmayı ve yazmayı istiyorum. Ne yaparım bilmem ama bir şeyler yapmak istiyorum diğer ADHD’lere yardım edebilmek için.