Bu yaz?m? ilk olarak Tuhaf Gelecek newsletter?n 02.06.2016 tarihli bölümünde yay?nlad?m. E?er newslettera abone olmak ve daha önce yazd?klar?m? okumak isterseniz buraya t?klay?n.
Ülke olarak dünyan?n geri kalan?na kendimizi kapatma çabam?z da tüm h?z?yla devam ediyor. 30 Haziran gecesi dü?en Paypal’?n Türkiye’de art?k i?lem yapamayacak olmas? da bunun en son örne?i. Birçoklar? için belki hiç önemi yok, kendi sözüm ona “milli” yöntemlerini desteklemek (bkz. Vestel telefon sats?n diye düzenleme yapmak) ya da ba?ka planlar? olabilir. Ama böyle bir hareketinin nas?l etkileri olaca??n? hiç dü?ünmeden bu kadar aptalca hareket edebilmelerine gerçekten ?a??r?yorum.
(Paypal’?n lisans?n?n verilmemesinin temel sebebinin Türkiye verilerinin hepsini Türkiye’de sunucu aç?p burada tutmas? gibi bir zorunlulu?un getirilmesiyle aç?kl?yorlar. Buna benzer yapt?r?mlar genellikle Rusya vb ülkeler, o verileri devlet olarak kendi kontrolleri alt?nda tutabilmek için talep eder. Bunun gibi zorlamalar genel olarak “splinternet” ad?yla an?l?r ve küresel ve da??t?k internet yap?s?n?n devletler taraf?ndan kontrol edilebilmesi için uydurulmu? bir yöntemdir. Örne?in bu yöntemi kullanarak ayn? yapt?r?mlar yak?nda sosyal medya sitelerine ve kulland???m?z di?er uluslararas? araçlara da uygulanabilir ve bunlar?n da Türkiye’den kullan?lamaz hale gelmesine sebep olabilir.)
Sadece kendi ad?ma konu?acak olursam, benim hem birçok para kazanma yolum hem de harcamalar?m riske girdi. Yurtd???na freelance olarak yapt???m i?lerin büyük bir k?sm? yaln?zca Paypal üzerinden ödeme yapabiliyor. Yani bir daha bu yerlerle i? yap?p yapamayaca??m meçhul. Bunun d???nda ba??ms?z yay?nlar ve projeler yapma planlar?m?n da büyük bir k?sm? riske girdi. Yapsam bile bunlardan bir ?ey kazanmam ?u noktada imkans?za yak?n görünüyor. Bunun yan? s?ra henüz durumun belirsizli?i yapt???m birçok kültür harcamas?n? da bir daha yap?p yapamayaca??m konusunu riske soktu. Bandcamp’ten sanatç? ke?fetmek, yeni ke?fetti?im yazarlar?n self-published i?lerini almak ya da yeni dergileri desteklemek gibi ?eyleri bundan sonra yapabilecek miyim belli de?il.
Bunun yan? s?ra benim gibi yurtd???na freelance i? yapan birçok yazar, çevirmen, sanatç? vb.; ?u an Youtube üzerinden geçimini sa?layan Türkiyeli Youtuberlar; indiegogo ile yeni projelerine destek arayanlar; yurtd???yla i? yapan birçok küçük ve orta boy i?letmeler ?u an ne yapacak belli de?il. Dünyan?n en güvenli para al??veri?i yollar?ndan birisini ülkede i? yapamaz hale getirmek nas?l bir zekan?n i?i bilmiyorum. Dünyan?n geri kalan?n?n haberi bile olmad??? ve bu yüzden güvenmeyece?i yollar? kullanmam?z? m? belkiyorlar acaba? Alternatifler var, yerliler var diyenler acaba dünyan?n geri kalan?n? da bunlar? kullanmaya zorlayabileceklerini mi dü?ünüyorlar?
Elbette bu de?il durum. Arka planda yatan fikir her ?eyin ?u ülkenin s?n?rlar? içerisinde kalmas? ve belki de en sonunda dünyan?n geri kalan?yla tüm ili?kimizin kopmas?. Zihinlerinin derinlerine i?leyen aptal milliyetçilikleri tüm bunlar?n sebebi asl?nda. Yabanc? olan her ?eye hiç kafa yormadan yap?lan dü?manl?k, dünyan?n geri kalan?n? sürekli küçümseyip dü?man görürken kendisi hiçbir ?ey üretmeme hali ve tüm bunlara ra?men dünyadan kopmadan bir ?eyler yapmaya çal??anlar? zerre umursamayan zihin yap?s?n?n eseri bunlar. Kendileri ve çevreleri böyle ?eylere hiç ihtiyaç duymad??? için ülkenin geri kalan?n?n da kendileri gibi olmas?n? bekledikleri için oluyor bunlar.
Herhalde bizlerden de bekledikleri zerre kültür ve bilgi birikimi olmayan, kendini geli?tirmeyi gereksiz gören ve dünyan?n geri kalan?yla tek ili?kisi ba?kalar?n?n paras?n? yiyerek yurtd???nda tatil yapmak olan kütüklere dönü?memiz. Bunu bir de güzel bir milliyetçilik sosuna bularsak tad?ndan yenmez zaten. Kimin ihtiyac? var kültürün ve sanat?n geli?mesine, yarat?c? insanlar?n kendilerine f?rsatlar yaratmas?na ya da onlar?n akl?na bile gelmeyecek ?eyleri dü?ünüp yaratmas?na. Kendi kendimize Kuzey Kore gibi tak?l?r, tüm dünyan?n bize hayran oldu?unu ve k?skand???n? zanneden ?izofrenik bir rüyada ya?amaya devam ederiz nas?lsa.
Leave a Reply