Genellikle akademisyenlerin ya da akademik ara?t?rma yapanlar?n ba??na s?kça gelen bir durum vard?r: Konunuzla alakal? ba?kalar? ne yazm?? ya da nas?l tart??malar olmu? diye internette ara?t?rma yaparken birden ilginizi çeken bir ba?l?k görürsünüz. Tam da arad???n?z makale kar??n?za ç?km??t?r. Ancak makaleyi okumak için linke t?klad???n?zda, kar??n?za sizden para isteyen bir sistem ç?kar ve tüm hayalleriniz suya dü?er. Buna “paywalla çarpmak” denilir.
??in daha ac? yan?ysa, bu paray? sizden ne o akademisyen istemektedir ne de onun çal??t??? üniversite. O paray?, bu çal??malar? yay?nland?klar? ba?ka yerlerden toplay?p bir araya getiren bir ?irket istemektedir. Genellikle de ald?klar? o paradan üniversitelere ya da akademisyenlere pek bir ?ey vermemektedirler. Yine de o paray? kendilerine vermenizi isterler. Hatta bu konuda o kadar ac?mas?zla??rlar ki, Aaron Swartz‘a yapt?klar? gibi, “okuyamayaca??n?z kadar çok” makale indirdi?iniz iddias?yla size dava aç?p hayat?n?z? zehir edebilirler.
Open Access Button, bu duruma dikkat çekebilmek ve sizi bu paywalllardan kurtarmak için ortaya ç?kart?lan bir proje. Siteye girip kendinize özel Open Access Button’unuzu al?p taray?c?n?za ekliyorsunuz ve ne zaman bir paywalla çarparsan?z, bu butona t?klayarak hem çarpt???n?z paywallu bildiriyor hem de o makaleye ücretsiz eri?menin bir yolu olup olmad???na bak?yorsunuz. Bu sayede tepkinizi dile getirirken, kendinizi akademiyi sömürmeye çal??an ?irketlerin bir k?sm?ndan kurtarma ?ans?n?z da oluyor.
Proje hakk?ndaki detayl? bilgiye ve kendinize özel Open Access Button’unuza buradan ula?man?z mümkün. Bu arada proje sürekli geli?tiriliyor ve daha da güzel bir hâle getirilmeye çal???l?yor. Akl?n?za bir fikir gelirse ya da bir hata yakalarsan?z, sitede verdikleri yollardan veya Twitter’dan çekinmeden bildirin.
Leave a Reply