Derrida, Doctor Who ve Affetmek

Bilimkurgu severlerin ve Doctor Who fanlar?n?n bildi?i üzere, bu cumartesi (23 Kas?m) Doctor Who’nun 50. y?l dönümü ve özel bir bölümle kutlanacak. Ben de bir Doctor Who fan? olarak bu cumartesiyi heyecanla bekleyenlerdenim. Bu özel günün haftas?nda olmam?z? da bahane ederek, uzun bir süredir akl?mda dönüp duran bir ?eyi sizlerle payla?mak istedim.

(Bundan sonras? spoiler içermektedir, sonra uyarmad? demeyin.)

Doctor Who’nun tekrar ba?layan TV serisinin 3. sezonundaki son 3 bölüm, Master ve Doctor aras?nda geçen bir öyküye ayr?lm??t?. ?zlemesi oldukça keyifli olan bu üç bölümlük öyküye dair çok fazla spoiler vermek istemiyorum ama son bölümü olan “Last of the Time Lords“da dikkatimi çeken ilginç bir ?ey oldu.

Bölüm boyunca, Doctor ?srarc? bir ?ekilde Master’la konu?mak ister, ona bir ?ey söylemek için f?rsat kollar. Master ise Doctor’un ne söyleyece?ini bilir ve bundan kaçar. Ancak Doctor f?rsat?n? buldu?u anda Master’? yakalay?p o cümleyi söyler: “Seni affediyorum”.

Bu bölümü izledikten bir süre sonra Derrida’n?n On Cosmopolitanism and Forgiveness kitab?na denk geldim ve On Forgiveness bölümünün ana fikrini veren cümleyi okuduktan sonra kafamda tilkiler dönmeye ba?lad?: “Affetmek, affedilemez olan? affetmektir.”

Doctor fanlar? (Whovianlar) Master’?n nas?l bir karakter oldu?unu, neler yapt???n? ve Doctor’la aralar?ndaki ili?kiyi çok iyi bilirler. Bilmeyenler için k?sa bir özet yapmam gerekirse, dü?man karde?ler gibi olduklar?n? söyleyebilirim. Doctor evrendeki dengeyi ve özellikle dünyay? korumak için u?ra?t?kça Master bu dengeyi tamamen keyfi için bozabilen, Dünya’y? ele geçirmenin ya da ?kinci Gallifrey yapman?n pe?inde olan birisi. Elbette Master’?n neden böyle bir karakter oldu?una dair bir tak?m efsaneler ve tezler var ama onlar ?imdilik çok da önemli de?il.

Master, Derrida’n?n makalesindeki ‘mortal sin‘i birçok kez gerçekle?tirmi?, bir anlamda tam da Derrida’n?n gerçekten affedilme için istedi?i tarzda birisi. Bu noktada Doctor da gerçekten affedebilecek olana dönü?üyor ve bunu gerçekle?tiriyor. Çünkü Doctor normalde böyle ?eyleri yapan birisini asla affedecek bir karakter de?il, yani bu affetme eylemi bir anlamda o istenen ç?lg?nl??? da bar?nd?r?yor.

O sahneyi makaleden sonra tekrar izledi?imde, ke?ke bunu Derrida ile izleyip üzerine konu?abilme imkan?m olsayd? dedim. Onun arad??? tam olarak böyle bir ?ey miydi bilmiyorum ama ben bu sahnede Derrida’n?n anlatt??? ‘gerçekten affetme’nin canland?r?ld???n? gördüm. Ve bu sahneyle birlikte Derrida’n?n ne kadar hakl? oldu?unu da anlad?m. Affetmenin gerçek anlam? ve de?eri, en affedilemez denilen ?ey affedildi?inde ortaya ç?k?yor.

* * *

San?r?m Doctor Who’ya dair en sevdi?im ?eylerden birisi de bu. Öyle güzel bir öyküye sahip ki; içinde felsefe tart??malar?na dair bir ?eyler bulabiliyor, hatta kendisinin yeni felsefi tart??malar yaratma imkan? sa?lad???n? görüyorsunuz. Doctor Who’nun ba?ar?l? bir bilimkurgu eseri olabilmesini de buna ba?l?yorum bir yandan. Çünkü biraz daha geni? dü?ününce, sevdi?im ya da ba?ar?l? olmu? birçok bilimkurgu eserinin buna imkan tan?d???n? veya bunu yapt???n? görüyorum. Belki de sadece bilimkurgu ve felsefeyle çok fazla iç içe oldu?um için böyle dü?ünüyorumdur. Her ne olursa olsun, bu konunun pe?ini b?rakmaya niyetim yok. Hem felsefe hem de bilimkurgu yazan birisi olarak ikisinin çak??t???n? gördü?üm her nokta hakk?nda da yazmaya devam edece?im.