Malum dördüncü y?lda alt?nc? seçimi geride b?rakt?k. Burada kalk?p seçim sonuçlar? üzerine analiz falan yapmak gibi bir derdim yok. Sadece seçim öncesi, gecesi ve sonras? gözlemledi?im bir ?eyi k?saca anlatmak istiyorum. Belki Twitter’da yazar?m bunu dedim ama burada anlataca??m sebeplerden dolay? bu konular? orada -en az?ndan bir süre- konu?mamaya karar verdim.
Her ne kadar muhalefet kesimi kampanya süreci boyunca birlik, karde?lik, bar??ma argümanlar?n? s?kça kullansa da; hükümetin uzun zamand?r yürüttü?ü kutupla?ma politikas?, dört y?lda alt? seçimin getirdi?i sürekli kampanya hali ve sosyal medyan?n da getirdi?i kampla?ma, sürekli laf sokup trollük yapmay? ba?ar? zannetme gibi ?eylerden dolay? asl?nda bu konularda ciddi bir körle?me ve ele?tirelli?in yitirilmesi durumu ya??yoruz. Seçimlerin ilan?ndan sonraki süreçte, asl?nda ele?tirilebilecek birçok ?ey “aman susup zarar vermeyelim de belki bu sefer iktidar de?i?ir” kafas?yla görmezden gelindi. Bunlardan ilk akl?ma gelen belki de Meral Ak?ener gibi gayet a??r? milliyetçi bir dü?ünce yap?s?ndan gelen birisinin merkez, liberal gibi allan?p pullanmas?. Ki kendisinin asl?nda hiç de?i?medi?ini “Beni HDP’lilerle bir tuttular” s?zlanmas?nda görmek mümkündü.
Bunlar elbette kampanya süreçlerinde öyle ya da böyle gözard? edilebilir ama durumun ne kadar tehlikeli bir hâl ald???n?n as?l göstergeleri seçim gecesinde ve sonras?nda ortaya ç?kt?. ?nsanlar?n ciddi bir ?ekilde güvendi?i insanlar?n hepsinin kay?plara kar??mas?, “?öyle yapar?z, böyle yapar?zlar?n” hepsinin buhar olup uçmas?, alternatif diye kurduklar? sistemin aç?lmadan y?k?lmas? gibi ?eyler dürüst olmak gerekirse bu büyüye kap?lmayan herkesin az biraz bekledi?i durumlard?. Ama bunlarla birlikte asl?nda sürekli iktidar taraf?na ve onun destekçilerine getirilen ele?tirilerin birer birer kar?? tarafta da ortaya ç?kmas? i?in as?l dikkate de?er k?sm?.
Bahsetti?im özetle taraftarl?k psikolojisinin mant?kl? ve ele?tirel dü?ünmenin önüne geçmesi. Burada da verilecek iki temel örnek var. ?lki insanlar?n taraftarl?k güdüsüyle geli?tirdikleri o büyük güvenin y?k?lmas? kar??s?nda soluksuz bir ?ekilde komplo teorilerine bel ba?lamas?. Kaç?r?lmalar, iç sava? tehditleri gibi ?eyler gece boyu havada uçu?tu. Akl? ba??nda hiç kimsenin ciddiye almamas? gereken ?eyler sosyal medyada makul teoriler gibi payla??l?yordu.
?kincisi ise, tüm bu komplo teorilerine son vermek için i?ini yapmaya çal??an bir gazetecinin linç edilmesi ve kendisine edilmedik laf?n b?rak?lmamas?. Gece boyunca herkesin bekledi?i soruya bir ?ekilde cevap al?p onu yan?tlayan ?smail Küçükkaya, ?nce’nin beceriksizli?inin ve ileti?im kurma yetene?indeki eksiklerin günah keçisi haline getirildi. Olan bitende tüm hata ?nce’deyken; konu bir Twitter ünlüsünün gayet homofobiye oynayan “ben de senin mesajlar?n? yay?nlayay?m m?” tehditiyle ve baz? kar?? havuzcular?n “ben de biliyordum ama haddimi bilip sustum” demesiyle ve güzel bir linç ile tatl?yla ba?land?. Herkes tüm taraftarl?k ve yenilgi psikolojisinin h?rs?n? ç?karacak birilerini bulmu?tu sonuçta.
Daha bunun gibi irili ufakl? bir sürü ?ey sayabilirim. Ama sonuçta ortada dev bir sorun var: Ülke ?u anda siyaset üzerine mant?kl? dü?ünebilecek kapasitede de?il, en az?ndan ço?unluk için böyle bir ?ey söz konusu de?il. Az say?da da olsa bu yaz?y? görece?ini bildi?im mant?kl? insanlar var, onlar al?nganl?k yapmas?n rica ediyorum. Ama durum bu. ?u anda kutupla?man?n doruklar?na do?ru gidiyoruz ve mevcut sonuçlara göre ülkenin yüzde 65’nin a??r? sa? popülizme oy verdi?i bir yerde de bunun kendi kendine azalmas?n? beklemek safl?k olur. Hele bir de dokuz ay sonra bir seçim daha varken.
Bundan sonras? üzerine dü?üneceklerin çok i?i var. En ba?ta bu popülist yakla??mla tatmin olan taraftar psikolojisiyle mücadelenin yollar?na bakmak gerekiyor. Bu elbette sadece bize özgü bir sorun de?il, tüm dünya bu dalga ile sürükleniyor ?u anda. Belki popülizmle erken tan??an ülkelerden birisi olarak çözümü de ilk bulan biz oluruz, bilemem. Ama bu çözülmedikçe k?s?tl? ortamlar d???nda bu konular? sa?l?kl? ve ele?tirel bir ?ekilde ele al?p konu?mak mümkün de?il.
Bununla birlikte siyaseti ve dünyam?z? sadece gündelik siyasetten ibaret görmekten uzun vadeli dü?ünmeye ay?racak enerji kalm?yor. Elbette gündelik siyasetin ve o siyasetçilerin bir etkisi var ama kendimizi bu çukurda kaybederken yak?n gelecekte önümüze ç?kacak sorunlar? dü?ünmeye, onlar için kafa yormaya enerji ve zaman kalm?yor. Üstelik mevcut gündelik siyaset tamamen popülizm merkezli yönetildi?inden, yak?n zamanda hayati bir tehdit olacak olan iklim krizi gibi meselelere zaten hiçbir zaman yer kalm?yor. Çünkü bu tarz siyasette uzun vadeli dü?ünmeye yer yok. En uzun vadeli sözler genelde ç?lg?n projeler oluyor.
Bunlar? Twitter yerine burada anlatmak istemem de biraz bunlardan kaynaklan?yor. Bunlar? daha sa?l?kl?, ele?tirel ve mant?kl? bir ?ekilde konu?abilece?imiz yerlere ihtiyac?m?z var. Herkese laf sokup RT’lere doyamad???m?z, s?rf laf sokma ad?na en saçma ve mant?ks?z ?eyleri popüler hâle getirdi?imiz yerlerde bu olmuyor, olmaz. O yüzden burada yazmay? tercih ettim. Konu?mak isterseniz yorumlar ve email adresim herkese aç?k; hem karakter s?n?r? da yok. Ama bunlar?n d???nda, en az?ndan bir süre bu tarz konular?, özellikle de gündelik siyasetle ilgili ?eyleri sosyal medya ortamlar?nda olabildi?ince konu?mamaya çal??aca??m. Çünkü bu kadar yo?un popülizme maruz kalmak bir süre sonra sinirlerime ve ak?l sa?l???ma zarar vermeye ba?layacak gibi hissediyorum. Bunun yerine enerjimi daha uzun vadeli, ileriye ve sorunlar?n köküne yönelik çabalara vermeyi tercih edece?im. Bu ?ekilde daha faydal? olaca??ma inan?yorum.
Leave a Reply