#ResetTheNet

Bugün 5 Haziran. Bundan tam bir y?l önce, Edward Snowden’?n ismini ve PRISM’i ilk kez duyduk. ?lk ba?ta birçoklar? inanmak istemedi, bunun ba?ka bir komplo teorisi delisinin i?i oldu?unu veya belgelerin gerçek olmad???n? söyledi. Ancak zaman geçtikçe daha fazla belge, daha fazla skandal ortaya ç?kmaya ba?lad?; PRISM sadece ba?lang?çt?. Ama tüm bunlar bundan bir y?l önce, tam da bugün ba?lad?.

?u anda geldi?imiz noktadaysa durum hiç de iç aç?c? görünmüyor birço?umuz için. Snowden’?n s?zd?rd??? belgeler, özellikle ABD ve ?ngiltere’nin interneti olabilecek her yolla gözetlemeye çal??t???n?, özel hayat? veya bizlerin mahremiyetini hiçe sayd???n? gösteriyor. Ve hâlâ yeni bilgiler ortaya ç?kmaya devam ediyor.

Ancak bu mesele sadece ABD ve ?ngiltere ile s?n?rl? de?il. Bu olaylar sayesinde gözümüz daha da aç?ld? ve asl?nda dünyan?n dört bir yan?nda birçok devletin bu konularda benzer çabalar?n?n oldu?unu veya yeni çabalar gösterdiklerini gördük. Çin zaten bu konuda karanl?k bir geçmi?e sahip, Rusya ?imdi tüm büyük sitelere kendi ülkesinde sunucu tutma zorunlulu?u getirmeye çal???yor ki herkesin bilgisine rahatça eri?ebilsin, Türkiye yeni ç?kartt??? sansür ve gözetim yasas?yla tüm internet trafi?ini toplay?p hepimizin özel hayat?n? ve özgürlüklerini hiçe saymak için çal???yor.

Ancak tüm bunlar karamsar olmak için bir sebep de?il. Çünkü tüm bu olan bitenler sayesinde gördü?ümüz önemli bir ?ey var: ?ifreleme hâlâ çal???yor. Devletler asla ?ifreleri k?rarak ya da kriptolanm?? verileri çözerek bu bilgileri elde etmiyorlar, edemiyorlar. Onlar sadece kriptolanmam??lar?, kriptolanamayanlar? veya zaman zaman b?rak?lan aç?klar? kullanarak tüm bu bilgileri topluyor ve kullan?yorlar. Yani hile yap?yorlar. Çünkü kriptografi hâlâ güçlü bir silah ve onun i?e yaramamas? onlar için de çok kötü sonuçlara yol açar. Bu yüzden NSA, RSA’ye sadece normal insanlara satt??? kripto sistemlerini zay?flatmas? için para ödüyor. Kendileri güçlü olanlar? kullan?yor.

Ve bu ?ifreleme araçlar?n? kullanmak çok geni? bir teknik bilgiyi veya uzmanla?may? gerektirmiyor. Kriptografi ad?m ad?m herkesin kullanabilece?i aletlerin, programlar?n içine giriyor ve daha da kolay kullan?labilir hâle getiriliyor. Çünkü gördük ki, bizim ?ifrelemeye ihtiyac?m?z var.

Bu yüzden 5 Haziran 2014, Fight For The Future’?n ba??n? çekti?i bir kampanyayla Reset The Net günü olarak adland?r?ld? ve bir eylem gününe dönü?türüldü. Siteye girdi?inizde kar??n?za ç?kan ekran veya ?u anda sa? üst kö?ede duran banner bunun için var. Peki interneti nas?l resetleyece?iz?

Bundan sonra en önemli amaçlardan birisi, internetin mümkün oldu?unca ?ifrelenmesini sa?lamak. ?nternete girerken, onu kullan?rken, web siteler kurarken onu ?ifrelemek için daha fazla çaba göstermemiz, al??kanl?klar?m?z? de?i?tirmeye ba?lamam?z ve interneti gözetleyenlerin, bizim özgürlü?ümüzü elimizden almak isteyenlerin i?lerini mümkün oldu?unca zor hâle getirmeye çal??aca??z. Bunun için en basit kullan?c?s?ndan yaz?l?mc?lar?na kadar herkesin yapabilece?i ?eyler var. Yaz?l?mc? arkada?lar?n büyük bir k?sm? ne yapabileceklerini biliyorlard?r (bilmiyorlarsa çok a??r laflar haz?rlad?m kendilerine :) ancak ortalama kullan?c? bu konuda gerçekten çok az bilgiye sahip. Bu yüzden yaz?n?n devam?nda özellikle ortalama kullan?c? ve ortalama internet kullan?m? üzerine tavsiyeler verece?im.

Ancak bu tavsiyelere ba?lamadan önce herkesin Reset The Net (Türkçesi için Yeniden Ba?lat) sitesini ziyaret etmesini, kampanyaya oradan destek vermesini ve siteyi okumas?n? tavsiye ediyorum. Orada birçok güzel ?ey bulacaks?n?z.

• ?nternet kullan?rken yapt???n?z ve kolayl?k oldu?unu dü?ündü?ünüz birçok ?eyin al??kanl?k oldu?unu unutmay?n. Bu al??kanl?klar? de?i?tirebilirsiniz ve interneti resetlemenin yolu da bu al??kanl?klar? de?i?tirmeye ba?lamaktan geçiyor.

• Reset The Net sitesinde veya ç?kan pop-up ekrandaki linke t?klayarak Privacy Pack (Gizlilik Paketi) sayfas?na gidin. Orada interneti ?ifreli ve güvenli bir ?ekilde kullanman?za yard?mc? olabilecek birçok uygulama, program bulacaks?n?z. Birço?unun kullan?m? oldukça basit ve bir kez al??t?ktan sonra art?k normal internet kullan?m?n?z?n bir parças? hâline gelecektir. Yine de yard?ma ihtiyac?n?z olursa veya bir sorunla kar??la??rsan?z çevrenizdekilere ya da internette bu konularda hevesli ki?ilere sormaktan çekinmeyin. Bu konularda herkes zevkle size yard?m edecektir.

• Baz? araçlar?n kullan?m? biraz zordur ve ö?renmesi vakit al?r. Bu yüzden de genellikle onu zaten kullanabilen birisinin size ö?retmesini istemek ö?renmeniz ve kullanmaya ba?laman?z için daha güzel bir yol olacakt?r. Ancak yine de merakl? birisiyseniz denemekten ve hata yapmaktan çekinmeyin. Çünkü hata yapmadan ö?renemezsiniz. Ayr?ca size zor gelen programlar? ö?retebilecek insanlar zaman zaman Crypto Party ad?yla etkinlikler düzenliyor. E?er hevesliyseniz ve böyle bir etkinlik haberi gördüyseniz, bilgisayar?n?z? kap?p gidin. Ayr?ca birçok arac?n kullan?m?n? Türkçe ve anla??l?r bir ?ekilde anlatan Kem Gözlere ?i? sitesini de elinizin alt?nda bulundurun.

• Uygulamalar? ve programlar? bir kez temel seviyede kullanmay? ö?rendikten sonra mümkün oldu?unca kendinizi onlar? kullanmaya zorlay?n ve bu araçlar? al??kanl?k hâline getirmeye çal???n. Bu sayede çok daha h?zl? bir ?ekilde ö?renirsiniz.

• Bu konularda güncel haberleri takip edin, okuyun ve internetteki tart??malara kat?l?n. Bu konularda konu?tukça hayat?n?z?n bir parças? hâline gelmesi daha kolay olacakt?r. ?nsanlardan yard?m istemekten, onlara soru sormaktan çekinmeyin.

• ?nternetin özgür, güvenli ve sansürsüz kalmas? için çaba gösteren birçok dernek, yaz?l?mc? ve aktivist var. Bunlar? bulun, derneklere üye veya destekçi olun ya da sadece bir mail at?p yard?mc? olmak istedi?inizi söyleyin. Yapt?klar? eylemleri ve kampanyalar? takip edip destek verin. Aktivistlere, yaz?l?mc?lara ve derneklere onlar? destekledi?inizi ve yapt?klar?n? de?erli buldu?unuzu söyleyen bir mail atman?z bile onlar için oldukça önemli. Bu bile büyük bir katk?d?r, sak?n küçümsemeyin.

• Ayn? zamanda interneti güvensiz hâle getirmeye çal??an veya devletlerle i? birli?i içerisinde olan birçok ?irket ve yaz?l?m da var. Bunlardan mümkün oldu?unca uzak durun ve kullanmamaya çal???n. Siz onlar? boykot etmedikçe ve onlara “bizi hâlâ kullan?yorlar” hissini vermeye devam etti?iniz sürece, onlar internete sald?rmaya ve devletlerle i?birli?i yapmaya devam edecekler.

• Çevrenizdeki insanlara ö?rendiklerinizi ve al??kanl?klar?n?z? bula?t?rmaya çal???n. Çünkü özellikle al??kanl?klar, çevreden kazan?lan bir ?eydir ve birçok insan çevresinde birilerinin bunlar? yapt???n? görünce kendisi de yapmak için daha hevesli davran?r. Bu yüzden göstere göstere kullan?n bu ?ifreleme al??kanl?klar?n?z?, insanlar? te?vik etmeye çal???n.

Bunlar elbette sadece ba?lang?ç, daha yapacak çok i?imiz var. Ama biz bu tavr?m?zdan taviz vermedikçe ve insanlardan bu konuda destek ald???m?z? gördü?ümüz sürece bunu yapmam?z daha da kolay olacak. O yüzden bugün mümkün oldu?unca çok insan?n internetin resetlemek istedi?ini söylemesi gerekiyor.

Ben de bugün ile birlikte iki söz verdim. Birincisi; en geç bu yaz?n sonuna kadar bu siteyi https’ye ta??yaca??m ve blogu ziyaret eden herkesin güvenli?ini sa?layaca??m. ?kincisi; blogda güvenlik ve kriptografi ile ilgili araçlar? tan?tmak ve yayg?nla?t?rmak için daha çok çaba gösterece?im, sizlere her geçen gün yeni araçlar tan?taca??m ve bu konular? ve önemini herkesin anlayabilece?i ?ekilde anlatabilmek için daha fazla çal??aca??m.

Reset The Net sitesi

Yeniden Ba?lat (Türkçe kampanya sitesi)