(Bu yaz?m ilk olarak 25 Temmuz 2012’de Paslanmaz Kalem‘de yay?nland?.)
De?i?ik bir fikir geldi akl?ma, büyük ihtimalle yapan ya da yapm?? birileri vard?r ancak benim kar??ma hiç ç?kmad?. Fikre bir isim vermem gerekirse, en uygunu “kitap ön incelemesi” olur san?r?m. Peki nas?l olacak bu i?? ?öyle ki, t?pk? oyunlar?n ç?kmadan önce yay?nlanan demolar? ya da müzik albümleri ç?kmadan önce yay?nlanan ?ark?lar? gibi baz? yay?nevleri de giri?ten itibaren bir miktar tad?ml?k denilebilecek bölümler yay?nl?yor (Türkiye’de var m? bunu yapan? Ben hiç denk gelmedim, varsa haber verin mutlaka.). Oyunlarda demo ve oyun hakk?nda ç?kan haberlerle ön inceleme yap?ld??? gibi benzer bir ?eyi kitaplar için yapmak da teknik olarak mümkün. Bakal?m pratikte de mümkün olacak m??
Bu yaz?da üç kitab?n birden ön incelemesini yapaca??m. Birincisi 4 Eylül’de ç?kacak olan, Cory Doctorow ve Charles Stross’un birlikte yazd??? “The Rapture of the Nerds”. ?kincisi Cory Doctorow’un tek ba??na yazd???, 5 ?ubat 2013?te gelecek olan “Homeland”. Üçüncüsü de 2 Ekim’de ç?kacak bir ba?ka Cory Doctorow roman? olan “Pirate Cinema”. Dürüst olmam gerekirse Doctorow’un ilk okudu?um kitab? olan “Little Brother”?n devam öyküsü olmas? nedeniyle Homeland biraz daha heyecan verici geliyor bana ama di?erlerine de haks?zl?k etmek istemiyorum.
Kitaplara geçmeden önce yazarlar?n kim oldu?una dair pek bir fikri olmayanlar için k?saca özet geçeyim. Daha fazlas?n? merak edenler için Google haz?rda bekliyor.
Cory Doctorow; internette dola?an hemen herkesin en az?ndan bir kez yolunun dü?tü?ü Boing Boing’in editörlerinden; Electronic Frontier Foundation’?n bir dönem Avrupa direktörü; birçok kez Locus ödülünü, bir kez Campbell ödülünü alm??; birkaç kez de Nebula ve Hugo ödüllerine aday olmu? bir bilimkurgu yazar?. (Kendisi hakk?nda daha detayl? ve ki?isel görü?lerimin de oldu?u bir yaz?y? umar?m k?sa zamanda burada okuyabileceksiniz.)
Charles Stross ise 3 kez Hugo ödülünü ve Campbell, Locus gibi ödülleri de alm??, uzun y?llar da Computer Shopper dergisinde Linux kö?esinden sorumlu olmu? bilimkurgu ve Lovecraftian korku yazar?. Birçok ba?ar?l? i?e imza atm??t?r ve severek takip etti?im yazarlardand?r. Yazd??? kitaplar aras?nda ilk üç yapmak istesem san?r?m Rule 34, Hating State ve Accelerando olurdu.
Giri? k?sm?n? halletiysek ?imdi kitaplar?n ön incelemelerine geçelim.
RAPTURE OF THE NERDS
?lk bak??ta kitab?n isminin uyand?rd?klar? ve yazarlar?n? bir araya getirmek bile kitap konusunda büyük ümit veriyor. Aç?kcas? ilk duydu?um andan beridir heyecanland?ran bir i? bu.
Kitap, Cory ve Charlie’nin daha önce beraber yazd?klar? ve birbirinin devam? olan iki novella (Jury Service ve Appeals Court) için bir devam yazmaya niyetlenmesinin ard?ndan bu üçlemenin ilerleyerek bir araya gelip tek bir romana dönü?mesiyle ortaya ç?km??. Bu durum, novellalar? okuyanlar?n kitaptan pek zevk almayaca??n? dü?ünmenize neden oluyorsa yan?l?yorsunuz. Çünkü Cory ve Charlie, üçüncü novellayla birlikte di?er ikisini de ciddi bir ?ekilde elden geçirmi?ler. En az?ndan yay?nlanan tan?t?m bölümlerinden anlad???m bu.
Kitab?n öyküsüne dair az çok bir fikrimiz var, hem önceki novellalardan hem de kitap hâlinin tan?t?m bölümünden. Gelecekte, cyberpunk havan?n hakim oldu?u ve post-human öncesi diyebilece?imiz bir zamanlarday?z. Bir de Teknoloji Jürisi bulunmakta bu dönemde. Tamamen rastgele insanlardan seçilen bu jüri yeni teknolojilerin kaderlerine karar veriyor ve onlar ne derse o oluyor.
Ana karakterimiz ise teknofobik, insanlarla muhatap olmay? pek sevmeyen Huw. Huw’un; karakterine, bir teknovirüse, proleteryan?n kay?ts?z ya?am?na ve (tan?t?mda söylendi?ine göre) “banyo zemininde geçen birkaç korkunç zamana” ra?men bu i?in alt?ndan kalkmas? gerekiyor. Sadece bunlar bile i?tah kabartmaya yetiyor.
Tan?t?m bölümlerini okudu?umuz zaman ise kesinlikle heyecan?n bo?a olmad???n? görebiliyoruz. Her ne kadar novellalar? okuyanlar için tan?d?k gelecek olsa da farkl? bir ?eylerin yolda oldu?u kesin. Üstelik iki yazar?n anlat?mlar?nda çok belirgin farklar olsa da birlikte çal???rken bu konuda hiç s?k?nt? çekmemi? gibi görünüyorlar. Mükemmel bir birle?im yakalad?klar? elimizdeki ilk bölümlerden belli oluyor.
Özetle, oldukça e?lenceli bir kitap olaca??n? ?imdiden görmü? durumday?z. Birçok ki?i hayalk?r?kl??? yaratma ihtimalinin yüksek oldu?unu söylese de benim her iki yazara da güvenim tam ve bu tan?t?m bölümleri bu güvenimi daha da peki?tirdi. Kitaba dair verebilece?im son ipucu Charles Stross’tan geliyor (cümlenin tad?n?n kaçmas? riskini göze alamad???m için ingilizcesini yaz?yorum buraya):
“Asked if the estate of Ayn Rand had authorized this sequel, messrs. Stross and Doctorow would only say “no comment”. ”
Anla??lan k?yamet gerçekten de yak?n.
Tan?t?mdaki Favori Bölümüm:
This stuff is organic, isn’t it?
Only the best polymer-stabilized emulsions for Sandra,” the joe says sardonically. “Of course it’s organic—nothing but carbon, hydrogen, nitrogen, oxygen, and a bit of phosphorous and sulfur.” Huw can tell when he’s being wound up: he takes a sip, despite the provocation. “Of course, you could say the same about your kilt,” adds the stranger.
HOMELAND
??te beni en çok heyecanland?ran ve san?r?m s?rf bu yüzden en geç gelecek olan kitap. Neyse ki bu konuda Doctorow’dan daha beterini Neil Gaiman yapt? da Homeland’i beklemesi eskisi kadar zor gelmiyor art?k. (PS: Hâlâ Neil’e k?zg?n?m. Madem özel bir tarih olmas? için Kas?m 2013?te ç?karacas?n yeni Sandman’i, neden ?imdi duyuruyorsun? Amac?n sinir krizi geçirmemizse ba?ar?l? oldun, haberin olsun.)
Little Brother, hem kurgusuyla hem de güncel bir konuya sahip olu?uyla ciddi bir etki yaratm??t?. Hat?rlamayanlar ya da okumam?? olanlar için özetle, internette ki?isel güvenli?ine dü?kün ve teknolojiyle özellikle bu anlamda oldukça içli d??l? olan birkaç arkada? San Francisco’da yap?lan bir terörist sald?r? esnas?nda bölgeye oldukça yak?n olduklar? için Department of Homeland Security taraf?ndan bir süre gözalt?nda tutulmu? ve ç?kt?klar?nda bir arkada?lar?n? içeride b?rakmak zorunda kalm??lard?. Öykünün devam?nda ise ana karakterimizin her ?eye ra?men daha gizli yollar? ke?federek ve kendisini birçok kez riske atarak bu olanlar? herkese göstermeye ve arkada??n? kurtarmaya çal??mas?n? okumu?tuk.
Homeland’de ise Little Brother’da olanlardan bir süre sonra bizimkilerin yan?na dönüyoruz. Bu sefer ise i?ler daha da kar???yor. ??in içine ö?renci kredileri (kitaba dair birkaç yerde geçmesine ra?men tan?t?m bölümlerinde hiçbir ?ey bulamad?m ve e?er gerçekten varsa alakas?n? çok merak ediyorum), s?zan birtak?m devlet s?rlar?, devlet güvenli?i ve Wil Wheaton giriyor. Evet gerçekten Wil’i bu öyküde görmek ilginç bir deneyim olacak. Her ne kadar sürekli ona dair bir ?eylerin kar??ma ç?kmas? art?k sinir bozucu hâle gelmi? olsa da.
Giri? k?s?mlar?nda ya?anan birkaç diyalog ve denk geldi?im detaylar öykünün Little Brother’dan çok da uzak bir zamanda geçmedi?ine dair ipucu veriyor. Bu bence iyi bir haber çünkü Cory’nin önceki kitaplar?ndaki duygusal yo?unluklar? ve iç hesapla?malar? anlat?? ?eklini hep çok sevmi?tim ve bu yak?nl?k da bu konuda oldukça zengin olaca??n? gösteriyor kitab?n.
Kitab?n Little Brother’?n devam? olu?u, tan?t?m bölümleriye ciddi bir heyecan veri?i ve tekrar güncel konularla içli d??l? olu?u ad?n? s?kça duymam?z? sa?layacak gibi görünüyor. Önceki kitapta oldu?u gibi yine büyük tart??malarla tabii ki. E?er Cory Doctorow hayal k?r?kl??? yaratmazsa (ki hiç sanm?yorum) Little Brother’?n manifesto havas?n? kald???m?z yerden solumaya devam edece?iz.
Tan?t?mdaki Favori Bölümüm:
Wil came over and handed me another cup of mint tea, the leaves floating in the hot water. “Pretty awesome. Can’t believe these guys let me DM their game. And I can’t believe I ran into you.” He shook his head. “This place is like nerdstock.”
“Have you known them for long?”
“Not really. I met Barlow and Gilmore awhile back, when I did a fund-raiser for EFF. I ran into Gilmore at random today and I told him I’d brought my D&D stuff along and the next thing I knew, I was running a game for them.”
“What kind of fund-raiser were you doing?” Wil looked familiar, but I couldn’t quite place him.
“Oh,” he said, and stuck his hands in his pockets. “They brought me in to pretend-fight a lawyer in a Barney the Purple Dinosaur costume. It was because the Barney people had been sending a lot of legal threats out to websites and EFF had been defending them, and, well, it was a lot of fun.”
I knew him from somewhere. It was driving me crazy. “Look, do I know you? You look really familiar—”
“Ha!” he said. “I thought you knew. I made some movies when I was a kid, and I was on Star Trek: The Next Generation, and—”
My jaw dropped so low I felt like it was in danger of scraping my chest. “You’re Wil Wheaton?”
He looked embarrassed. I’ve never been much of a Trek fan, but I’d seen a ton of the videos Wheaton had done with his comedy troupe, and of course, I knew about Wheaton’s Law: Don’t be a dick.
PIRATE CINEMA
Cory Doctorow bu k?sa zaman içerisinde bu kadar çok kitab? yay?na haz?r hâle getirdi?ine göre uzun bir tatil planl?yor diye dü?ünmekten kendimi alam?yorum. Ayr?ca ardarda gelecek bu kitaplar?n ya?ataca?? zevki dü?ünmesi bile büyük keyif veriyor ama a??r gelmesinden de korkmuyor de?ilim.
Cory bu kitab?yla korsan filmleri, kaçak bir hayat? ve bol miktarda kar?? kültür malzemesini bir araya getiriyor ve oldukça ilgi çekici bir öyküyü bizlere sunuyor. Her ne kadar kitap YA (Young Adult yani gençler için) olarak tan?t?l?yor olsa da hemen herkesin ilgisini çekecek bir konuya sahip.
Yak?n gelecekteki distopik ?ngiltere’de geçen bu öyküde ana karakterimiz Trent McCauley. Trent 16 ya??nda, oldukça zeki bir genç. En büyük zevki ve yetene?ini gösterdi?i konu ise film yap?m?. Ancak bu filmleri tamamen internetten indirdi?i popüler filmleri kolajlayarak yap?yor. Bu da ba??na ciddi bir bela almas? anlam?na geliyor. Çünkü ?ngiltere’de art?k korsan download çok daha tehlikeli. 3 kez yakaland???n?z zaman internet ba?lant?n?z bir y?l boyunca kesiliyor. Sorgusuz ve itirazs?z.
Trent her ne kadar dikkatli olsa da i?ler istedi?i gibi gitmiyor. Bir aile facias?n?n e?i?inden dönünce evini terketmek zorunda kal?yor. Londra’ya kaçan Trent sokaklarda hayatta kalma mücadelesine giriyor ve as?l maceram?z ba?l?yor. Bir süre sonra Londra sokaklar?nda kar??la?aca?? gerilla film yap?mc?lar?yla birlikte giri?ece?i planlar ise e?lence endüstrisiyle aralar?nda bir sava? ba?latmaya fazlas?yla yetecek.
Birkaç büyük medya kurulu?unun elinin alt?nda bir yönetim, distopik bir ?ngiltere atmosferi ve kafas?nda binbir tilkiyle Londra sokaklar?nda bir genç. Bana pek gençlik kitab? havas? vermedi aç?kcas?. Zaten buraya almam?n sebebi de bu asl?nda. Cory Doctorow’un YA alt?nda yay?nlad??? kitaplar?n ço?unun asl?nda hiç alakas? olmuyor. Hatta odakland??? konu üzerinde kaynak kitap olabilecek kadar da bilgilendirici olabiliyor (bkz: Little Brother).
Doctorow’dan gayet tarz?na uygun bir roman yolda görünüyor özetle. Beni en çok cezbeden k?sm? öykünün Londra’da geçecek olmas? san?r?m. Londra ve distopya bir araya gelince kötü bir i? ç?kmas? zor gibi görünüyor. Daniel Kraus’un erken okumas?n?n ard?ndan yazd??? kritikte kitab? Abbie Hoffman’?n 1971?de yazd??? `Steal This Book´a benzetmesi de kitap hakk?nda heyecan uyand?r?c? bir ba?ka detay olarak not dü?ülebilir.
Tan?t?mdaki Favori Bölümüm:
What to do next. I wandered around the station a bit, bought myself a hot chocolate (it didn’t make the warm feeling come back), stared aimlessly at my phone. What I should have done, I knew, was buy a ticket back home and get back on a bus and forget this whole business. But that’s not what I did.
Instead, I set off for London. Real London. Roaring, nighttime London, as I’d seen it in a thousand films and TV shows and Internet vids, the London where glittering people and glittering lights passed one another as black cabs snuffled through the streets chased by handsome boys and beautiful girls on bikes or scooters. That London.
I started in Leicester Square. My phone’s map thought it knew a pretty good way of getting there in twenty-minutes walk, but it wanted me to walk on all the main roads where the passing cars on the rainy tarmac made so much noise I couldn’t even hear myself think. So I took myself on my own route, on the cobbeldy, wobbeldy side streets and alleys that looked like they had in the time of King Edward and Queen Victoria, except for the strange growths of satellite dishes rudely bolted to their sides, all facing the same direction, like a crowd of round idiot faces all baffled by the same distant phenomenon in the night sky.
Just then, in the narrow, wet streets with my springy-soled boots bounding me down the pavement, the London-beat shushing through the nearby main roads, and everything I owned on my back—it felt like the opening credits of a film. The film of Trent McCauley’s life, starring Trent McCauley as Trent McCauley, with special guest stars Trent McCauley and Trent McCauley, and maybe a surprise cameo from Scot Colford as the worshipful sidekick. And then the big opening shot, wending my way up a dingy road between Trafalgar Square and into Leicester Square in full tilt.
Leave a Reply