Bugün yay?nlad?klar? bir blog postu ile Uber’in ?stanbul’daki Black ve XL servislerinin ard?ndan normal taksi servisine de ba?lad???n? ve bugünden itibaren Uber’i burada da kullanmaya ba?layabilece?imizi ö?rendik.
Birçok ki?i için bu haber oldukça sevindirici oldu. Sonuçta ?stanbul gibi bir ?ehirde kolay taksi bulabilmek zor i?. Ancak Uber’i dünyan?n geri kalan?nda takip edenler için bu haberin o kadar da sevindirici oldu?unu dü?ünmüyorum. Birçok anlamda sicili kabar?k ve s?k?nt?l? politikalara sahip bir ula??m ?irketi olduklar?n? birçok kez kan?tlad?lar.
Elbette ben buradan sizlere “Uber’i boykot edin!”, “Uber ?stanbul’dan defolsun!” tarz? sloganlar atmak niyetinde de?ilim, böyle ?eylerin i?e yaramad???n? ve alt? bo? olduklar?n? s?kça gördü?üm için de özellikle uzak duruyorum. Ancak Uber’in buraya geli?i sebebiyle yak?n zamanda yapt?klar? baz? ?eyleri hat?rlatmay? ve bu yeni ?irketin nas?l bir politikas? oldu?unu sizlerle payla?mak istedim. Sonuçta yine karar? verecek olan sizlersiniz.
- Uber’in Sydney’de “Dalgal? Fiyat” Skandal?: Muhtemelen geçti?imiz günlerde Sydney’deki rehin alma olay?n? ve ard?ndan ?ehirde ya?anan pani?i duymu?sunuzdur. Peki o s?rada Uber’in ne yapt???n? biliyor musunuz? Rehin alma olay?n?n ya?and??? bölgedeki taksi ücretlerini dört kat?na ç?kard? ve bölgeden uzakla?mak isteyenlerden dört kat? ücret al?nd?. Bunun bir f?rsatç?l?k oldu?u ve Uber’in böyle etik d??? bir hareketi nas?l yapt??? internette dile getirilmeye ba?lan?nca Uber bunu ‘iyi niyetli’ olarak yapt?klar?n?, “amaçlar?n?n bölgeye daha çok taksi sürücüsü çekmek oldu?unu” söyleyerek kurtarmaya çal??t?. Sonras?nda da bu ücretle yolculuk yapanlara ücretsiz taksi yolculuklar? hediye ederek durumu telafi etmeye çal??t? ama bu bahaneyle ve hediyeyle durumu kurtarabildikleri söylenemez.
Özetle, ?stanbul’da herhangi bir do?al afet ya da ola?anüstü bir olay ya?an?rsa Uber kullananlar böyle ücretlerle kar??la?maya haz?r olsun.
- Uber’in “Tanr? Modu” ve Kullan?c?lar?n Özel Hayat?: Belki de Uber ile ilgili en sorunlu konu bu. Uber’in hizmet verebilmek için konum bilgilerine ula?abilmesi ?art. Ancak bu verileri biriktirmelerinin, analiz etmelerinin ve diledikleri zaman hesab?n?zla ili?kili olarak kullanmalar?n?n nas?l bir amaca hizmet etti?ini anlamak ilk bak??ta güç. Ancak yak?n zamanda ya?anan olaylar bu özelli?e neden ihtiyaç duyduklar?n? ö?renmemizi sa?lad?.
Me?erse Uber bunu kendileri hakk?nda ele?tiri yazan gazetecileri takip ederek ?antaj yapmak için kullanmay? planl?yormu?. Elbette böyle bir gücü elinde bulundururken sadece bu kadarla kal?rlar m? bilinmez. Ancak ?irketin büyük yat?r?mc?lar?ndan birisi olan Asthon Kutcher, bir kad?n gazetecinin özel hayat?n? kurcalamakta bir s?k?nt? görmedi?ini de aç?kca dile getirmi?ti.
Ayr?ca Uber’in Android uygulamas? da oldukça s?k?nt?l?. GPS gibi hizmetin gerektirdi?i izinlerin d???nda istedi?i ve kulland??? izinlere bak?ld??? zaman uygulaman?n spywareden farks?z oldu?unu görmek mümkün. Elbette bunca izni neden istediklerini ya da nas?l kulland?klar?n? aç?klamad?lar.
- Uber ?öförlerinin Mahremiyeti Meselesi: E?er insanlara ula??m hizmeti veriyorsan?z, bunun için i?e ald???n?z ?öförlerin geçmi?ine ve nas?l insanlar oldu?una da dikkat etmeniz gerekiyor. Ancak Uber bunu fazlas?yla abartarak, ?öförleri yalan makinas? ve biometrik analizlerle sa?lamaya çal???yor. Bunlar?n i?e yaramayan yöntemler olmas? bir yana, ?öförlerin üzerinde bu kadar bask? kurulmas? ve haklar?nda bu kadar veri toplan?yor olmas? hiç de sa?l?kl? bir hareket de?il. Kullan?c?lar?n oldu?u kadar ?öförlerin de özel hayat?na sayg? konusunda s?k?nt?l? bir ?irket Uber.
Daha ba?ka sorunlar da mevcut ama bunlar?n hepsi, temelinde yeni nesil ?irketlerin bu kadar çok güç ve k?isel veri kar??s?nda gözlerinin dönmesiyle ve temelde eskiye benzese de, insanlara tamamen yeni ve çok tehlikeli bir ekonomik ve sosyal bak?? aç?s?yla yakla??yor olmalar?ndan kaynaklanmakta. ?nsanlar? basit tüketiciler olarak gören ve onlardan mümkün olan maksimum kâr? elde etmek için her türlü yolu deneyebilen; bununla da kalmay?p kendilerini bildi?imiz anlam?yla bir ?irket olman?n daha da üstünde bir noktaya koyarak dünyay? kendilerine göre biçimlendirmeye giri?en bak?? aç?s?n?n belki de en vah?i temsilcilerinden birisi olarak tan?mlayabiliriz Uber’i. Ancak bu ba?ka bir yaz?n?n konusu.
Sonuç olarak art?k Türkiye piyasas?nda yeni bir ula??m ?irketi daha var. Bunun etkilerini, neler ya?ayaca??m?z? elbette ?u anda kestiremeyiz ancak daha önceki tecrübeleri göz önüne alarak bu yeni ?irketi tan?mak mümkün. Bir de Türkiye’de bu konulardaki denetimin ve ki?isel hâklara ve verilerin güvenli?inin ne kadar kötü durumda oldu?unu dü?ünecek olursak, karamsar olmak için yeterince sebebimiz oluyor. Ancak hayati meseleler olmad?kça toplu ta??madan ?a?mayan birisi oldu?um için, ben tüm olan bitenleri d??ar?dan izliyor olaca??m.
Leave a Reply