(Bu yaz?m ilk olarak 3.12.2012 tarihinde Futuristika!’da yay?nlanm??t?. Futuristika! art?k çok sevdi?im yeni format?nda yay?na devam etti?inden, yaz? ?u an mazi k?sm?nda bulunuyor.)
DERS 1: Remix Sadece Müzikte Yap?lan Bir ?ey De?ildir
Remix kelimesinin akl?m?za ilk olarak müzi?i veya videoyu getirmesinin tek sebebi onu s?n?rl? bir ?ekilde kullan?yor olmam?z. Remixin yerine kulland???m?z ya da kullanabilece?imiz baz? kelimeler; yaratmak, icat etmek, üretmek, bestelemek, yazmak.
Büyük ihtimalle ?u anda ba?lant?y? kurmaya çal???yorsunuz. ?öyle ki, remix yaparken geçti?imiz a?amalar asl?nda tüm bunlar? yaparken geçirdi?imiz a?amalardan farks?z. Hepsini ayn? ?ekilde yap?yoruz ama bunun fark?nda de?iliz. Kirby Ferguson, remixi ?u ?ekilde formüle ediyor;
Kopyalama + Dönü?türme + Birle?tirme
Yani daha önce kar??la?t???m?z ya da buldu?umuz baz? materyalleri kendimiz için kopyal?yoruz (dikkat edin çalm?yoruz), onlar? kullanabilece?imiz ?ekilde dönü?türüyoruz ve sonras?nda elimizdeki di?er materyallerle birle?tiriyoruz. Remix yapman?n tarifi bu. Peki bu tarifi sadece remix yaparken mi kullan?yoruz?
Bir roman yazarken o romanda kullanaca??m?z fikirler bir anda zihnimizde mi parlar yoksa bir yerlerden mi ediniriz? Bir ?ey icat ederken ne icat edece?imizi bir ayd?nlanma ile mi buluruz? Bir felsefe kuram?n? vahiy ile mi ortaya koyar?z?
Tüm bunlar için önce bir yerlerden materyaller geçer elimize, zihnimize. Biz bu materyalleri kendi plan?m?za uygun bir ?ekilde dönü?türürüz, düzenleriz. Ard?ndan da benzer ?ekillerde elde etti?imiz di?er materyallerle plan?m?zdaki gibi bir araya getiririz ve ortaya üretimimiz ç?kar. Bunun remixten herhangi bir fark? var m??
Remix, her ne kadar farkl? bir ?ekilde adland?r?yor olsak da insanl???n tüm üretim ?eklidir. Hemen her ?eyi remix ile ortaya koyar?z. ?nsanl???n geli?imi, sosyal evrimimiz remixlerden ibarettir. ?nsan zihni, remix yaparak üretir. Yapt???m?z her ?ey, evet her ?ey, remixtir.
(Yaz?n?n devam?nda üretimle ilgili her türlü fiilin yerine ‘remix’i kullanaca??m.)
DERS 2: Remix Yapmak Kimsenin Özelinde Olamaz
Baz? insanlar remixin sonunu getirmek istiyor. Daha do?rusu sadece kendilerinin ya da kendileriyle benzer ko?ullarda olanlar?n remix yapabilmesini istiyor.
?öyle ki, günümüzde insanl???n ekonomik ve siyasi geli?imi fikirleri ve bilgiyi çok garip bir noktaya koyma çabas? içerisinde. Fikirlere tamamen birbirlerinden ba??ms?z birer ürünmü? gibi davranarak onlar? koruma alt?na almaya yani kontrol alt?nda tutmak istiyorlar. Bunun için telif haklar? yasalar?ndan ba?layarak ellerindeki her türlü gücü kullanmaktalar.
Böyle bir ?eyin pe?inde olmalar?n?n en önemli sebebi ise fikirlerin ve bilginin gerçek öneminin fark?na varm?? olmalar?. Kurduklar? ekonomik ve siyasi yap?lar?, ellerindeki gücü, ya?ad?klar? hayatlar? fikirlere ve bilgiye borçlu olduklar?n? farkettiler. Bununla birlikte de fikirlerin ve bilgilerin ne kadar özgür olduklar?n?. Buradan vard?klar? sonuç ise güçlerini ve rahatlar?n? korumak için tüm bunlar? kontrol alt?na alabilecekleri bir yap? kurmak zorunda olduklar?yd?. Günümüzdeki bilgi sava?lar?, büyük olaylara neden olan telif hakk? davalar? gibi bir çok ?ey bu ç?kar?mlar?ndan kaynaklanmakta. E?er böyle olmasayd? Steve Jobs gençlik zamanlar?nda fikirleri çalmak ve onlar? dönü?türmek konusunda asla bir utanç duymad???n? rahatça söylerken 2010 y?l?nda Android’e çal?nt? oldu?unu iddia ederek sava? açmaya kalkmazd?.
Sorunumuz ?u ki, e?er bu istediklerinin gerçekle?mesine izin verirsek, insanl???n tüm geli?imini ekonomik ve siyasi güce sahip olanlar?n eline b?rakm?? olaca??z. Bunun sonunda ise bizim remix yapmak bir yana, onu dü?ünmemiz bile suç olacakken, tüm hayat?m?z? ve gelece?imizi o güce sahip olanlar tasarlayacaklar. Onlar sosyal evrimimizin direksiyonunda otururken, geri kalan herkes onlar?n istediklerini tüketmekten ba?ka hiçbir ?ey yapamayacak. (Böyle bir dünyay? zihninizde canland?rmak zor geliyorsa Cory Doctorow’un Pirate Cinema roman?na bir bak?n.)
DERS 3: Remixsiz Bir Hayat Dü?ünülemez
Elbette, ikinci dersteki karanl?k dünyan?n gelmesini engellemek mümkün. Yapaca??m?z ?ey ise çok basit, remix yapmak.
?nternet sayesinde art?k fikirlere ve bilgiye ula?mak çok daha kolay bir hâle geldi. Arad???m?z herhangi bir bilgiye kolayca ula?abiliyor, fikirleri özgürce payla?abiliyoruz. ?nternetin en ba??ndan beri amac? bu oldu?u için, remix yapabilmemizi kolayla?t?rmak ad?na bize bir çok imkan sunuyor.
Mesela makr.io. Yeni kurulan bu sosyal a??n amac?, insanlar?n görseller üzerinde remixler yap?p birbirleriyle payla?mas? ve remixlerin ba?ka remixler ortaya ç?karmas?n? sa?lamak. Yani, görsel remix a??. Girin, remixinizi yapmaya ba?lay?n. Bu kadar basit.
E?er o size yetmediyse, Popcorn Maker var. ?stedi?iniz videolar?n linkini al?n, istediklerinizi ekleyin, istedi?iniz gibi düzenleyin ve kendi videonuzu yarat?n. Üstelik ne bir ?eyler indirmeye ihtiyac?n?z var ne de profesyonel bilgiye, taray?c?n?zdan çok rahat bir ?ekilde i?inizi görüp ard?ndan remixinizi payla?man?z mümkün.
Remix, çok basit ve bir o kadar da önemli bir ?ey. Remix yapam?yor olsayd?k hayatta bile kalamazd?k. Bu yüzden de remix yapmaktan daha önemli bir ?ey olamaz. Remix sayesinde hayattay?z, yemek yiyoruz, bir ?eyler ö?renebiliyoruz ve remix sayesinde ?u an ben bu yaz?y? yazabiliyorum ve sizler de okuyabiliyorsunuz.
Remix yap?n, ne ?ekilde olursa olsun, ne kadar basit ya da karma??k olursa olsun, ne hakk?nda olursa olsun. Akl?n?za bir ?ey geldiyse hemen yap?n. Çok kötü de olabilir, rezalet de olabilir ama remix yapmaktan asla vazgeçmeyin. Remix yapmay?p sadece tüketici olursan?z, ikinci dersin sonundaki dünyaya bir ad?m daha yakla?m?? olaca??z.
Ama ?unu da sak?n unutmay?n; remix üç a?amadan olu?ur, bir de?il. Sadece kopyalamak de?ildir remix, dönü?türme ve birle?tirme de var i?in içinde.
Leave a Reply