“Aç?k Akademik Model” Üzerine Bir Giri?

Akademi olmamas? gerekti?i yönde oldukça h?zl? gidiyor. En ba??nda ise kendi yaratt??? yönteme ve ?ekle ihanet halinde. Özellikle TC için -gerçi buradaki durumu ne derece “akademi” olarak adland?rabilece?imizden de ?üpheliyim ama- durum fazlas?yla ac?nacak halde, bu kesin.

Asl?nda bu konuda benzer bir tart??ma yak?n zamanda Radikal gazetesi üzerinden dönmü?tüⁱancak ben yaz?ya her ne kadar o tart??ma ekseninde ba?lam?? olsam da daha ba??ms?z olarak ilerleyece?im. Çünkü o tarz ‘sohbet’lerden zerre hazzetmiyorum. Ayr?ca yaz?n?n kapsam? ilerledikçe daha da geni?ledi ve o konuyu biraz a?t?.

Bu yaz?n?n temelini bir kavram üzerine kuraca??m ve sonras?nda da önümüzdeki konulara bu kavram ekseninde bakaca??m: aç?k akademik model. Ne oldu?unu ya da nas?l Bir ?ey oldu?unu az çok biliyorsunuzdur san?r?m. Bilmeyenler için k?saca özetlemek gerekirse; aç?k akademik model, ara?t?rma sürecinin katk?da bulunmak isteyen herkese aç?k oldu?u ve en ba??ndan itibaren ilgili veya bu konuda tutkulu olan herkesin katk? sunabilece?i, test edebilece?i ve elde etti?i sonuçlarla sürece müdahele edebilece?i yöntemdir, k?saca günümüz bilimsel ara?t?rmalar?n?n hemen hepsinin yap?ld??? ?ekil. Bunun temel yöntem olmas?n?n sebebi de, birçok özelli?ini bir yana b?rak?rsak, sa?l?kl? bilgi ve üretim için en do?ru yol oldu?unun ortada olu?udur.

Çünkü bu modelde kapal? kap?lar ard?nda hiçbir ?ey yoktur, kimsenin dayatmas? yoktur, otorite söz konusu de?ildir, sansür yan?ndan bile geçemez. Gerçek anlam?yla bilimin yap?labilmesi için en uygun ko?ullar? verir. Di?er yoldan gitmeye kalkarsan?z elde edece?iniz manast?r döneminden fazlas? olmayacakt?r.

Söz konusu model bilimsel e?itim için de ayn? derecede geçerli bir yöntemdir. E?itim süreci boyunca her?eyin geli?tirmeye, ele?tiriye aç?k olmas?; ortamda herhangi bir hiyerar?inin (hoca-ö?renci, profesör-ara?t?rma görevlisi gibi) bulunmamas? ve yard?mla?ma ve kar??l?kl? birbirini geli?tirmeye dayal? bir eksende yürüyen e?itim ?ekli. T?pk? bilimin ve bilginin üretimindeki en do?ru yol oldu?u gibi, onun ö?retilmesinde ve payla??lmas?nda da en sa?l?kl? yoldur.ⁱⁱ

E?er sözünü etti?imiz konu; akademi, bilim, bilgi gibi kavramlar? içeriyorsa burada herhangi bir otoritenin, bilgi mülkiyetinin varl???ndan bahsetmemize zaten imkan olamaz. Akademi, bilgiyi manast?rlardan, iktidarlardan kurtarmak ve özgürce üretebilmek için ortaya ç?km?? bir yap?yken, onun tekrar iktidara teslim edilmesi bir yana, onun içerisinde bir iç-iktidar yarat?lmas?na bile izin verilmemelidir. Bilgi güçtür elbette, ancak bu gücün ki?isel ç?karlar için kullan?lmas? da en hafif tabirle ona ihanettir.

Tüm bunlar?n ard?ndan tekrar en ba?ta sözünü etti?imiz tart??maya dönecek olursak asl?nda cevab? çoktan verdi?imi görürsünüz. Bir tak?m bilgi iktidarlar?n?n, ellerindeki gücü kaybetme korkusundan ibarettir asl?nda her?ey. “Usta-ç?rak” gibi dalga geçilecek derecede komik -ba?ka bir laf kullanmay? çok isterdim ama…- bir fikrin akademide nas?l bir yeri oldu?unu dü?ündüklerini hala akl?m alm?yor. Bilimde neyin ustal???ndan bahsediliyor acaba? Her an geli?mesi ve de?i?mesi gereken bir süreçte usta olmak ne demektir? Sadece isminin ba??nda bir tak?m k?saltmalar yazmas? çok özel bir yetki veya zihin kapasitesinde inan?lmaz bir geli?me mi sa?l?yor? Özellikle de TC gibi cevap anahtar? doldurularak akademisyen olunan bir yerden bahsediyorsak e?er. Kimsenin akademiye birilerine ç?rakl?k yapmak için gelmedi?i ortada -ki ç?rakl??? sizin nas?l yapt?rd???n?z da ortada.

Bu yüzden var olup olmad??? bile meçhul olan akademiye biraz nefes alan? açmam?z gerekiyorsa en ba?ta yapmam?z gereken, bilginin tepesine oturarak sahte Babil Kuleleri yaratmaya çal??anlardan kurtularak ba?lamam?z gerekecek. Akademinin ve onun evi olan üniversitelerin Babil Kulelerine de?il, bilginin özgür kalmas?na ihtiyac? var çünkü.

— A.A.S.