“Nezih kitabevi sansürcülü?e devam ediyor.
Daha önce Underground Poetix adl? derginin “Türk aile yap?s?na ve kültürüne ayk?r?l???” gerekçesiyle sat?m?n? durduran Nezih kitabevi, ?imdi de Metis yay?nlar?n?n ç?karm?? oldu?u “2011 Irkç?l??a, Ayr?mc?l??a ve Nefret Suçlar?na Kar??” ajandas?n? ?ubelerinden toplatma karar? ald?.
Kitabevi, internet sitsinden yapt??? aç?klamada tüm faaliyetlerini, “Türkiye Cumhuriyeti yasalar? ve Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün çizdi?i ilke ve dü?ünceler do?rultusunda yürütmektedir” ?eklinde bir aç?klama yaparak uygulamas?n? me?rula?t?rmaya çal??m??t?r.
Ajandan?n neden sat?lmad???n? sordu?umuzda gerekçesini ö?reniyoruz. Ajandan?n 10 Kas?m tarihli sayfas?nda Zulüm yaz?s? üzerine i?eyen çocuk figürü gerekçe gösterilerek ma?azalardan toplat?ld???n? ö?reniyoruz. Söz konusu çocuk figürü ajandan?n birçok sayfas?nda mevcut. Baz? mü?terilerin üründen ?ikayetçi olmas? bahane edilerek yap?ld??? söylenen uygulama, Nezih kitabevinin aczini gözler önüne sermektedir. Farz edelim ki söz konusu imaj Kemalizm ile zulüm aras?nda kurulmu? olsun. Bu ili?kinin kurulmas? gerekçesiyle ajandalar? toplatma karar? alan Nezih kitabevi yönetimine soraca??m?z birkaç soru var:
– Nezih kitabevi, sataca?? ürünlerin içeri?inin ne oldu?unu denetleyecek bir sansür kuruluna m? sahiptir?
– Nezih kitabevinin, bilmedi?imiz baz? ilkeleri vard?r da bundan bizim mi haberimiz yoktur?
– Bu ilkeler nas?l bir ?eydir ki TRT’de yay?nlanan bir programda konuk edildi?i için çe?itli bas?n kurulu?lar?nda etik tart??mas?na sebep olan Mehmet Ali A?ca’n?n kitab?n? dahi onlarca adetlerde yeni ç?kanlar bölümünde te?hir etmekte sak?nca görmezken, edebiyat-siyaset-felsefe alan?nda yüzlerce yay?n?n bas?m?n? gerçekle?tirmi? olan Metis yay?nlar?n?n ç?karm?? oldu?u bir ajanday? sansürleme hakk?n? kendinde nas?l görmektedir?
Kendisine gelen ?ikayet maillerini bir kitapç? ciddiyetiyle kar??layamayan Nezih kitabevi, ürün içeriklerinin yay?nc?s?n? ba?layan bir tav?r oldu?unu, kendisinin bu konularda taraf olmad???n? ifade etmekten aciz midir?
Anla??l?yor ki Nezih kitabevi taraf oldu?unu dü?ünmektedir. Peki öyleyse, Kemalizm’in zulüm demek oldu?unu sadece ima etmeyen, bunu ayn? zamanda ifade eden kitaplar?n raflar?nda düzinelerce bulundu?unun fark?nda de?il midir? Nezih kitabevi yöneticileri gerek dünyada gerekse de Türkiye’de ya?anan süreçlerin fark?nda olmayabilir. Öyleyse biz hat?rlatal?m: Küresel kapitalizmin ve neo-liberal ideolojik tahakkümün dünyay? saran hegemonyas?, sadece Kemalizm’i de?il, otoriter bütün yap?lar? biçimsel dönü?üme ve ele?tiriye muhatap ediyor. Elbette ki otoriter yap?lar? bütünüyle tasfiye etmiyor, sadece onlar? daha kullan?labilir bir k?l?fa sokuyor. AKP’nin temsil etti?i de?i?imci çizgi de Kemalizm’in bir anlamda reddi iken di?er taraftan onun yeniden biçimlendirilmesidir. Statik ve de?i?ime direnen bir Kemalizm olgusu bugün art?k hakim s?n?flar?n da i?ine yaramamaktad?r. Zira konjonktür, burjuvaziyi kapal? ekonomik ve siyasal modelleri d??a açma ve kendini yeniden yap?land?rmaya mecbur b?rak?yor.
Bu genel çerçevenin içerisinde dü?ünüldü?ünde; geçmi?ten beri s?n?fsal bir içerikle tutarl? bir ?ekilde Kemalizm’e kar?? olan devrimci sosyalist yazarlar?n eserlerinin yan?nda, art?k konjonktüre uygun olarak ve tutarl? bir s?n?fsal analize konu etmese de daha önce kendini bu kadar aç?k ifade etmeyen muhafazakarlar ve AKP ile ittifak halindeki liberallerin eserlerinin de h?zla ço?ald???n? söyleyebiliriz. Nezih kitabevi yöneticileri, bu eserlerde çe?itli biçimlerde; Türkiye tarihinin önemli kitle katliamlar? ve dramlar?n?n Kemalist resmi ideolojiden kaynakland??? ve bir ulus in?a etmek hedefiyle yola ç?kan Kemalist kadrolar?n toplumu tektiple?tirme projesinin neticesinde gerçekle?en 1938 Dersim katliam?ndan 6-7 Eylül olaylar?na, Mara?-Sivas-Çorum katliamlar?ndan 17.000 faili meçhule sebep olan ve hala toplu mezarlarla gündeme gelen Kürtleri inkar politikalar?na kadar birçok olgunun sorumlusu tutuldu?undan haberleri yok mudur? E?er yoksa, tavsiyemiz; sat??a sunduklar? kitaplar? daha dikkatli bir ?ekilde incelemeleridir. Sadece son zamanlarda ç?kan Dersim Katliam?’na ili?kin kitaplara bakmak bile yeterlidir. Sözün k?sas?, ?u anda Türkiye’nin siyasal iklimi bu ele?tirileri daha fazla gündeme getirecek bir yere do?ru evrilmektedir. Dolay?s?yla artan bir ?ekilde kitap piyasas?nda benzer içerikli ürünlerin say?s? artacakt?r. Bunu görmek için medyum olmaya gerek yoktur. Birazc?k ülke gündemini takip eden biri rahatl?kla bunu görebilecekken, Nezih yönetimi hayli hayli görecektir diye dü?ünüyoruz.(Acaba yan?l?yor muyuz?) Madem ki Nezih kitabevi kendisine laik, ulusalc? veya Kemalist bir rol biçmi?tir, öyleyse soruyoruz: Nezih kitabevi yöneticileri siyaset ve inceleme ara?t?rma reyonlar?nda var olan ve ideolojik dokusunu sosyalist, liberal veya ?slamc? çizgiden alan ve Kemalizm ele?tirisi bar?nd?ran kitaplar? da kald?rmay? dü?ünüyor mu? (Bu kitaplar?n neler oldu?unu ay?rt edebilecek durumda de?ilseniz, söz veriyoruz yard?mc? olaca??z. ?lk elden söyleyelim; Nezih sansür kurulu Kemalizm’i soldan ele?tiren birçok kitap için ?leti?im yay?nlar?na daha dikkatli bakmal?lar. Ya da Fethullahç? bir çok kitap için Tima? yay?nlar?n? ince eleyip s?k dokumal?lar.)
Metis ajandas?n?n yay?nevinin kurumsal kimli?ini temsil etti?ini dü?ünürsek; Nezih kitabevi, Murathan Mungan’dan Ahmed Arif’e, John Berger’den Ursula K. Le Guin’e Bukowski’den Platanov’a, Oruç Auroba’dan Bilge Karasu’ya Türk ve dünya edebiyat?n?n önemli eserlerini satmaya devam edecek mi? Yoksa iki yüzlüce, ajandas?n? içeri sokmad??? yay?nevinin kitaplar?n? pi?kince satmaya devam m? edecek?
Görüldü?ü gibi, i? bir kez yay?n sansürcülü?üne girdi?inde ve ticarethanenin sahip oldu?u tarafs?zl?ktan uzakla??p taraf olmaya ba?lay?nca içinden ç?k?lmaz bir hal al?yor. Nezih kitabevi yöneticileri kendilerine geldi?ini iddia ettikleri maillere, kitapç? ciddiyetiyle de de?il, ticari ç?karc?l?kla dahi cevap vermi? olsalard? daha önce yapt?klar? hatay? tekrarlamam?? olurlard?. Daha önce Türk aile yap?s?na tak?lan derginin ak?betinin bir benzeri bu kez resmi ideolojinin k?rm?z? çizgilerine tak?lan Metis ajandas?n?n ba??na gelmi?tir. Ancak görünen o ki ifade özgürlü?ü ve siyasi ço?ulculuk gibi kavramlara uzak olan Nezih kitabevi yöneticileri kitabevi yöneticili?iyle soruna yakla?mad??? müddetçe yukar?daki sorular? yan?tlamaya mecbur kalacaklard?r. Kitap okumay? bo? zaman faaliyeti olarak görmeyen ve dünyaya kar?? kendini sorumlu hisseden entelektüel kesimin bu olay?n takipçisi olmas? ve daha geni? kesimlerin konu hakk?nda bilgilendirilmesi için elimizden geleni yapmak boynumuzun borcudur.”
Leave a Reply